Opgelet voor bouwwerken binnen de 5m-zone van een waterloop

Omgevingsvergunningsaanvragen liggen soms in de nabijheid van een waterloop. De praktijk leert dat hier niet altijd de nodige aandacht aan wordt besteed. Het kan nochtans een legaliteitsbeletsel vormen, dat zorgt voor een definitieve weigering van een vergunningsaanvraag.

Wij lichten dit kort toe.

Artikel 1.3.2.2, §1, 4° van het Waterwetboek vestigt een bouwvrije zone van 5 meter waarbinnen  nieuwe bovengrondse constructies verboden zijn. Die erfdienstbaarheid ontstaat van rechtswege door de aanwezigheid van een waterloop en dringt zich op ongeacht het eigendomsstatuut van de aangelanden.

Die bepaling maakt duidelijk dat de decreetgever met de oeverzones van rechtswege een erfdienstbaarheid van openbaar nut (van vijf meter) heeft willen vestigen. Die erfdienstbaarheid ontstaat van rechtswege louter door de aanwezigheid van een waterloop

Artikel 1.3.2.2, §1, 4° van het Waterwetboek is een verbodsbepaling die beperkend toegepast moet worden, aangezien het artikel zelf limitatief de uitzonderingen opsomt voor constructies binnen de 5 meterzone. Zo bepaalt artikel 1.3.2.2, §1, 4° van het Waterwetboek dat onderhoudswerken, stabiliteitswerken en het verbouwen van constructies mogelijk zijn voor zover ze toelaatbaar zijn op basis van de regelgeving over de ruimtelijke ordening. Die
afwijking geldt niet voor een herbouw. De verbodsbepaling van artikel 1.3.2.2 Waterwetboek is verder niet van toepassing indien de constructies of handelingen vallen onder de in punt 4° a) tot en met e) opgesomde gevallen.

De bouw van woningen kan alleszins niet beschouwd worden als een constructie die verenigbaar is met de functie of de functies van de oeverzone en met het recht van doorgang van de waterbeheerder (punt e)).

Deze redenering wordt toegepast in het arrest van 21 mei 2026 met nummer RVVB-2526-0793 in de zaak met rolnummer 2425-RvVb-0965-A.

Contacteer ons voor verder advies.